
Anadolu’nun köklü kültürel mirası, geleneği ve eşsiz zenginliğini kendine özgü duyuş, deyiş ve icra ile şiir, hikâye, destan, müzik gibi sanatın birçok dalında buluşturarak nesilden nesle aktaran âşık sanatı, Anadolu insanının hayata bakış biçiminin, toplumsal bellekte sakladığı kültürel değerler ile çok yönlü estetik anlayışının üreticisi ve taşıyıcısıdır. Orta Asya’dan Anadolu’ya, Balkanlar’dan Doğu Sibirya’ya kadar Türk insanının ayak bastığı her coğrafyaya usta-çırak ilişkisiyle taşıdığı âşık sanatı, sözlü ürünlerle hatırlatmaya devam ettiği toplumsal tarihi, ortak yaşam ve kültürel ögelerini günümüz duyarlığıyla anlamak, yorumlamak ve dönüştürmek için hâlâ verimli bir kaynak olarak varlığını devam ettirmektedir. Âşık sesinin var olan yaşatıcı sesini bilgi ve deneyimler ölçüsünde okumak, anlamlandırmak ve kültürel kodlarını gelecek kuşaklara aktarmak bu toprakların sırrını ödünçlemektir. Bu bağlamda Kapadokya Üniversitesi tarafından âşık sanatına yönelik kültürel ve bilimsel çalışmalara farkındalık kazandırmak amacıyla 2021’de Âşık Sanatı Sempozyumu Hacı Bektâş-ı Velî Yılı, 2022’de Âşık Sanatı Sempozyumu Abdal Yılı olarak düzenlenen, seçkin akademisyen ve araştırmacıların katkılarıyla kalıcı bir iz bırakan eşsiz gelenek 2023 yılında “Âşık Sanatı Sempozyumu Âşık Veysel Yılı” ile devam ettirildi. Bu kitap bu devamlılığın bir nişanesi olarak hazırlandı. Dostluk, hoşgörü, birlik, insan ve doğa sevgisi gibi Anadolu’nun ortak insanlık tasavvuruna sunduğu nice değerleri duru bir Türkçeyle şiirine nakşedip sazıyla seslendiren Âşık Veysel, âşıklık geleneğinin ulusal sınırlarını aşıp evrenselin sınırlarına uzanan en önemli temsilcilerindendir. Kederde ve tasada, neşede ve kıvançta ömrü boyunca hemhâl olduğu Anadolu insanına şiirinde bir özlem olarak bildirdiği hatırlanma isteği, aramızdan ayrılışının ilk gününden bu yana, gönüllerde edindiği müstesna yer ve hakkında yapılan çalışmaların oluşturduğu külliyatla cevapsız kalmamıştır. Ölümünün 50. seneidevriyesi, UNESCO tarafından 2023 yılı anma ve kutlama yıl dönümleri programına alınmasıyla büyük ustanın insanlığa bıraktığı sözü ve hatırasının, uluslararası toplum tarafından da kültür mirası olarak kabul gördüğü tescillenmiştir. Âşıklık geleneğinin -geçmişin bilgi ve deneyimleri ölçüsünde- bütün insanlığa kimlik kazandıran kurucu etkisini, verdiği ilhamı ve en önemlisi yaşayan mirasını hatırlamak ve âşık sanatının önemli temsilcilerinden Âşık Veysel’e yönelik yapılan çalışmalara katkı sunmak, bu geleneğe karşı sorumluluğumuzun gereğini yerine getirmek anlamına gelir. Elinizdeki bu kitap da bu mirasa ve geleneğe sahip çıkan kıymetli akademisyenler tarafından hazırlanan ve bu sorumluluğa katkı sağlayan duru bir eserdir. Yusuf Gökkaplan